Afganistan’da bomba ve mayın temizliği

Afganistan’da Sovyet Rusya dönemi dahil yaşanan saldırıların ardından ülkede kesin bilgilere ulaşmak zor.

Ülkenin yaşadığı kayıplarla ilgili verilerin çoğu tahminidir.

1979’daki Sovyet işgalini takip eden on yıllık savaş boyunca Afganistan’da tahminen 1,8 milyon kişi öldü, 1,5 milyon kişi sakat kaldı (bunların arasında 300.000’den fazla çocuk vardı) ve 7,5 milyon mülteci vardı. Ayrıca 14.000’den fazla köy yıkıldı.

7 Ekim 2001’de ABD’nin Afganistan’a karşı başlattığı saldırılarda, tahminlere göre 100.000’den fazla Afgan öldürüldü ve birçoğu sakat kaldı.

Öldürülen çocukların toplam sayısı bilinmiyor. Ancak nüfusun yaklaşık %50’sinin 20 yaşın altında olduğu göz önüne alındığında, çocuklar arasındaki kayıpların nüfusun yaş dağılımıyla orantılı olduğu makul bir şekilde varsayılabilir. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne (UNHCR) göre, yaklaşık 235.000 kişi yerinden edilmiş durumda.

Sovyet Rusya’nın attığı “oyuncak” bombalar

Afganların yaklaşık %78’i kırsal köylerde yaşıyor. Aileler büyük, çok çocuklu ve geniş akrabalık ilişkilerine sahip. Afgan çocuklarının kaderi hakkında toplanan bilgiler, son çatışmalarda çoğu kişiden daha dramatik zararlar gördüklerine dair ilk bakışta kanıt sağlıyor. 1980’lerde, Sovyetlerin kırsal nüfusu yerlerinden etme kampanyasının bir parçası olarak, çocuklar özellikle hedef alındı.

Sovyet güçleri, Afgan çocuklarını köylerden, yetimhanelerden ve şehir sokaklarından yaklaşık 50.000 kişiyi kaçırarak onları Komünist ideolojiyle aşılamaya ve milis güçleri oluşturmak için kullanmaya çalıştı. Sovyet uçakları ayrıca Afgan köylerine ve kırsal alanlara çeşitli “oyuncak” bombalar (oyuncak gibi görünen mayınlar ve bombalar) attı ve bu da birçok çocuğun sakat kalmasına neden oldu.

ABD saldırıları

1989 ile 2001 yılları arasında farklı gruplar arasında yaşanan iç savaşlar sırasında da birçok çocuk milis güçlerine katılarak zarar gördü. Daha yakın zamanlarda ise ABD/NATO hava saldırıları güney ve doğu illerindeki köylerde çok sayıda çocuğun ölümüne neden oldu.

Afgan çocukları, Kuzey İttifakı üyeleri tarafından kaçırılıp ABD Özel Kuvvetlerine her biri 5.000 dolara “terörist” olarak satıldı. Bazı raporlara göre, yıllarca Guantanamo Körfezi’nde ve Afganistan’daki gizli hapishanelerde tutuldular.

Afgan çocukları ayrıca ordulara, polis ve milis güçlere zorla alındı. Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF), 24 Haziran 2004’te Kabil’den 14-18 yaşları arasındaki 2.205 çocuğun terhis edildiğini bildirdi. UNICEF ayrıca, geriye 8.000 kadar çocuk asker, polis ve milis kalmış olabileceğini de bildirdi.

Ortadoğu Enstitüsü raporundan…